نمیدانم در كجا از قول علی شریعتی خواندم كه برای شناختن
یك دین، باید خدای آن دین را شناخت. در این نوشته
نمیخواهم وارد بحث كلامی “خدا شناسی” و “خود را بشناس تا
خدای خود را بشناسی” و داستانهایی از این دست بشوم.
روحانیون و جسمانیون اسلامی آنقدر در این باب نوشتهاند
كه برای همهی خداشناسان و حتا خدا نشناسان زنده و مرده
كافی است. اگر كسی950 سال هم عمر نوح افسانهای را داشته
باشد، از پسِ خواندن آن همه نوشته برنمیآید. به همین
دلیل میخواهم در این بحث، خدای محمد را كه در زبان
اسلامیاش “الله” خوانده میشود، از زبان خود محمد و به
قول مسلمانان از زبان تازینامه و شخص “الله” به تصویر بكشم
و نشان بدهم كه خدای محمد و علی چگونه خدایی است و
رابطهای كه با انسانها یا در تعریف همین مسلمانان، با
بندگانش برقرار میكند، چگونه است، و او خود را در كجای
سلسله مراتب اداری احترامات جای داده است و انسانها چه
مقامی در این سلسله مراتب دارند؟!
مجبورم برای شناخت “الله” به كتاب “تازینامه” مراجعه كنم
كه به گفتهی محمد هر رطب و یابسی در آن نوشته شده است و
تمام رموز زندگی و تمام قوانین و همهی علوم بری و بحری و
فضایی برای همهی پهنهها و همهی زمانها و برای تمامی
ملتها با تمامی فرهنگها و تمدنها در آن مستتر است و اگر
كسی به این دین بگرود و این “الله” را بپرستد، بار تمام
مسئولیتها از دوشش برداشته میشود و تمام زندگیاش خلاصه
میشود در پیروی از احكام این “الله” و پیامبر این “الله”
و اجرای دستورالعملهای نقل شده در كتاب این “الله” یعنی
تازینامه. پس دست اولترین و مستقیمترین وسیلهی شناخت
این “الله” مراجعه به همین كتاب است. البته میشود برای
محكمكاری از سخنان قصار محمد و علی و دیگر متولیان و
امامان و خلفای اسلامی هم استفاده كرد؛ اما تا زمانی كه ما
منبع دست اولی مانند تازینامه را در دسترس داریم، چرا به
حاشیه برویم و به متونی مراجعه كنیم كه ممكن است در نقل
آنها تاریخ نویسان خست به خرج داده باشند، اشتباه كرده
باشند و یا كارهاشان خیلی قابل استناد نباشد!
به دلیل حجم زیاد و تكرارهای فراوان، تنها سورهی گاو
[ماده گوساله(بقره)] را برای این كار برگزیدهام. دلیل
بخصوصی هم نداشتهام، شاید به این دلیل كه “ماده
گوساله(بقره)” بلندترین سورهی تازینامه است و جامعیتی كه
در آن هست ـ به این میزان ـ در دیگر سورههای تازینامه
نیست.
سورهی گاو دومین سورهی تازینامه است. 286 آیه دارد. و در
مدینه نازل شده است. لازم به یادآوری است كه صفات تكراری
را از این مجموعه كنار گذاشتهام.
در سورهی گاو یا “ماده گوساله(بقره)” الله كسی است كه:
بخشنده و مهربان است.
مرض را در دل مردم افزایش میدهد.
بر دل و گوش مردم مهر میگذارد.
مردم را مسخره و استهزاء میكند.
روشنایی را از مردم میگیرد و در تاریكیها رهاشان میكند.
بر كافران احاطه دارد.
برای كافران آتش را آماده كرده است.
بین مردم تفرقه میاندازد. (2،36)
به كافران جهنم و آتش جاویدان را وعده میدهد. (2،39)
باید به او وفا كرد، تا به شما وفا كند. (2،40)
ترسناك است. (40 و41)
به مردم دستور میدهد كه همدیگر را بكشند.
برای او كشتاری كه انسانها از یكدیگر میكنند، ستوده
است. (2،54)
بر فرق كسانی كه میخواهند او را ببینند، صاعقه فرو
میفرستد. (2،55)
مردگان را پس از مرگ زنده میكند.
برای كسانی كه به حرفش گوش نمی كنند، عذاب آسمانی
میفرستد.
برای همین مردم كه به حرفش گوش نمی كنند، خواری و بیچارگی
و قرین شدن با خشمش را مقرر میكند.
مردمی را كه از حد خود تجاوز میكنند، تبدیل به
بوزینههایی خوار و خاموش میكند. (2،65)
هر آنچه را كه پنهان است، آشكار میكند.
مردگان را زنده میكند.
از كردار مردمان غافل نیست.
كسانی را كه كتاب [تازینامه] را با دست مینویسند، تهدید
میكند. (2،79)
مردم را به جهنم تهدید میكند.
مردم را در دنیا خوار میكند و در قیامت به سختترین وجه
ممكن شكنجه میكند.
كافران را طرد میكند.
كافران را لعنت میكند.
فضل و كرمش را به هر كه بخواهد میدهد.
كافران را به خواری عذاب میدهد.
كوه طور را بر سر مردم افراشته است.
ستمكاران را میشناسد.
زندگی دوستان را تهدید به عذاب میكند. (2،96)
دشمن كافران است.
كسانی را كه پیمانشان را میشكنند، رسوا میكند.
كافران را به عذابی دردناك تهدید میكند.
هر آیهای را كه منسوخ كند، بهتر یا همانندش را میفرستد.
فرمانروای آسمانها و زمین است.
به همهی كردار مردم بیناست.
در روز قیامت دربارهی اختلاف بین یهودیان و مسیحیان حكم
خواهد كرد.
مردم حق ندارند به مسجدها جز با ترس و لرز وارد شوند.
برخی از مردم باید در دنیا و آخرت عذابی بزرگ از سوی او را
انتظار داشته باشند.
صاحب شرق و غرب است.
فرزند ندارد.
صاحب همهی زمین و آسمان است و همه هستی فرمانبردار اوست.
زمین و آسمانها را او آفریده است.
اوست كه اراده میكند و به چیزی میگوید: بشو و میشود.
او هر كه را بخواهد هدایت میكند.
بجز خودش، هیچكس مسئول ورود مردم به دوزخ نیست.
بنی اسرائیل را مجبور میكند كه از نعمتهای فراوانی كه به
ایشان داده است، یاد كنند.
مردم را تهدید میكند كه در آن روز موعود، هیچ فدیه و
شفاعت و یاریای كمكشان نمیكند.
با این كه ابراهیم را خودش به پیامبری مامور كرده است، اما
از فرزندان ابراهیم به عنوان ستمكاران یاد میكند. (2،
124)
كعبه را جایگاه امن قرار داده است.
كافران را در آغاز كمی برخورداری میدهد، سپس به عذاب
دردناك دچارشان میكند.
از مردم میخواهد كه تسلیمش شوند.
به نظر خدا، رنگ او از هر رنگی بهتر است!
غافل نیست.
صاحب مشرق و مغرب است.
هر كه را كه بخواهد هدایت میكند.
خودش مطمئن است كه اهل كتاب از قبلهای كه محمد اختیار
كرده، پیروی نخواهند كرد.
پیامبر را تهدید میكند.
همه جا حاضر است.
باید از او ترسید تا نعمتش را بر كسانی كه از او می ترسند،
تمام كند.
ناسپاسان را دوست ندارد.
شكیبایان را دوست دارد.
كشته شدگان در راهش را جزو زندگان منظور میكند.
مردم را با ترس و گرسنگی و بیماری و نقصان در محصولات
مرتبا آزمایش میكند.
كسانی را كه به دلیلی [مثلا عقلی] قبولش ندارند، هم خودش
لعنت میكند و هم وادار میكند دیگران لعنتشان كنند.
كافران را هم خودش لعنت میكند و هم فرشتگانش.
این افراد را به لعنتی همیشگی گرفتار میكند. هیچ تخفیفی
هم به ایشان نمیدهد. حتا یك لحظه هم به ایشان مهلت
نمیدهد.
خیلیها را به سختی عذاب میكند.
كردارهای مردم را مایهی حسرتشان میكند.
كافران را به كر و لال و كور تشبیه میكند.
مردم باید در حین استفاده از امكانات دنیا، مرتب او را
سپاس گویند.
پنهان كنندگان كتابش را به عذاب آتش در شكمهاشان وعده
میدهد. در روز قیامت با این دسته حرف نمیزند، فقط
عذابشان میكند.
“قصاص” را مایهی زندگی اعلام میكند.
باید او را به بزرگی یاد كرد. باید او را سپاس گفت.
اگر او را بخوانند، نزدیك است و پاسخ میدهد.
فرمان جنگ و كشتار را شخصا صادر میكند. (2، 190 و 191)
باز هم خودش فرمان جنگ میدهد، تا تنها اسلام در جهان
بماند.
فرمان دهندهی تجاوز بر ستمكاران است.
دوستدار نیكوكاران است.
باید از او ترسید چرا كه به سختی عذاب میكند.
آنانی كه در این دنیا چیزی از او میخواهند، در آخرت چیزی
نخواهد داد. (2،200)
به سرعت به حساب همه میرسد.
فساد را دوست ندارد. خودخواهان را به جهنم وعده میدهد.
با كسانی كه جانشان را در راه او فدا میكنند، مهربان است.
از همه اطاعت میخواهد.
شیطان را دشمن مسلمانان میداند.
مرجع همهی كارهاست.
دگرگون كنندگان نعمتهایش را سخت عقوبت میكند.
در روز قیامت، خداترسان را بالاتر از كافران قرار میدهد.
به هركس كه بخواهد، بیحساب روزی میدهد.
هركس را كه بخواهد، به راه راست هدایت میكند.
جنگ را بر مسلمانها مقرر داشته است، هرچند كه آن را ناخوش
میدارند.
گناه شرك را از قتل بزرگتر میداند.
تباه كنندهی اعمال از دین برگشتگان و كافران است و ایشان
را جاودانه در جهنم جای میدهد.
تبهكاران را از نیكوكاران باز میشناسد.
توبه كنندگان و پاكیزگان را دوست دارد.
مردان را برزنان برتری داده است. (2،228)
پیروزمند و حكیم است.
از او باید ترسید.
بیناست.
بر كارهایی كه مسلمانان میكنند، آگاه است.
به مسمانان چیزهایی را میآموزد كه نمیدانند.
غالب و حكیم است.
مردگان را زنده میكند.
مسلمانان را به جنگ در راهش فرمان میدهد.
بر [افكار و كارهای] ستمكاران آگاه است.
دوستدار پافشاری كنندگان است (2،249)
به وسیلهی كشتار دفع كنندهی برخی بر بعضی دیگر است. از
این راه فضل و كرم خویش را ارزانی میدارد. (2،250)
برخی از پیامبران را بر برخی دیگر برتری داده است.
اگر میخواست مردم با یكدیگر قتال نمیكردند. او هرچه كه
بخواهد میكند. (2،254)
خدایی است كه جز او خدایی نیست.
زنده و پاینده است.
همه چیز را میداند.
جز به اذن او نمیتوان نزدش شفاعت كرد.
كرسی او در آسمانها و زمین است.
یاور مومنان است.
مردم را به جهنمی كه در آن جاویدان عذاب میكشند، وعده
میدهد. (2،257)
ستمكاران را هدایت نمیكند.
پاداش هر كه را كه بخواهد، چند برابر میكند.
گشایش دهنده و داناست.
بی نیاز و بردبار است.
كافران را هدایت نمیكند.
هر كه را كه بخواهد هدایت میكند.
رباخواران را به جهنم بشارت میدهد.
كفران كنندهی گنهكار را دوست ندارد.
هر كه را كه بخواهد میآمرزد و هر كه را كه بخواهد عذاب
میكند.
بیهمتاست.
بهشت را با همهی امكاناتش تدارك دیده است.
همهی مردم را پس از مرگ زنده میكند.
همه چیز را بر روی زمین آفریده است.
هفت آسمان را آفریده است.
نهان و آشكار همه چیز و آسمان و زمین را میداند.
بر همه چیز آگاهی دارد.
توبه پذیر و مهربان است.
دریا را برای قوم بنی اسرائیل میشكافد.
بخشندهی گناهان است.
توبه را میپذیرد و مهربان است.
بر سر مردمان سایه میگستراند.
من و سلوی [ترنجبین یا شیرخشت و بلدرچین] برای مردم
میفرستد.
به مردم از چیزهای پاكیزه روزی میدهد.
برخی را هم به بهشت بشارت میدهد.
به مومنان بشارت میدهد و ایشان را راهنمایی میكند.
به كسانی كه ایمان بیاورند، پاداش میدهد.
به هر كه بخواهد میبخشد هر آنچه را كه بخواهد.
صاحب فضلی بزرگ است.
بر همه كاری تواناست.
فرمانروای آسمانها و زمین است.
فقط اوست كه یاور مسلمانان است.