نوشته ی خانم نادره افشاری در کیهان لندن شماره ی 861 سه
مزیت یک نثر خوب را با هم داشت: محتوایی مهم، قالب ادبی
مناسب و زیبا و زبانی ساده و روان. برای ما ایرانیان که به
نوعی تازه وارد عصر روشنگری شده ایم، و داریم آن را با
سرعت لاک پشتی و در مقیاسی کوچکتر از غرب میپیمائیم، وجود
نوشته هایی از این دست بسیار لازم است. تا آنجایی که من
نوشته های ایرانیان را در باره ی حقوق زنان – به طور کلی –
دنبال کرده ام، بیشتر این نوشته ها به «طرح کلی موضوع»
پرداخته اند. این خوب و درست است و آغاز کار است. اما چه
خوب میبود اگر که زنان و مردان بیشتری در این حوزه صرف وقت
و انرژی و اعصاب میکردند، تا توان کافی برای پرداختن به
جنبه های گوناگون حقوق زنان به وجود میآمد. منظورم از جنبه
های گوناگون حقوق زنان در اینجا، تک تک مواردی است که در
آن با زنان در ایران رفتاری غیر انسانی میشود. مثلا به
طلاق و عواقب آن برای یک زن در ایران فکر کنید. به زندگی
یک زن طلاق گرفته بعد از اتمام جنجال طلاق فکر کنید. به بد
نامیدن زنان جوان در پی یک حرکت کوچک آنان فکر کنید و
غیره... من مفیدتر میدانم اگر تک تک این «جنایات اجتماعی»
در مورد زنان، هر کدام در نوشته ای جداگانه و تحلیلی، نخست
بارز شوند و سپس تشریح شدند و سپس بد بودن تصور و افکار ما
ایرانیان در همان زمینه خاص، نقد و بررسی شود.
مشکل عظیم است و کار میخواهد و سیستم میخواهد،
اما فزونی نوشته هایی نظیر نظیر نوشته ی خانم نادره افشاری
باعث خواهد شد که به تدریج سیستم تفکر و نظام تصورات
خوانندگان از جور نوشته ها – که متاسفانه تعدادشان در میان
ایرانیان بسیار اندک است و گره ی کار هم در همین جاست –
تغییر کند و ما مثلا 200 سال آینده چنان فکر نکنیم که در
200 سال گذشته فکر کرده ایم. خطری که «جنبش روشنگری در
مورد حقوق زنان ایرانی» را تهدید میکند، فمینیسم افراطی
است که به مردان زیادی بهانه ای میدهد تا موضوع حقوق زنان
را با مرد ستیزی بعضی زنان، مساوی اعلام کنند. به اعتقاد
من باید از این افراط پرهیز کرد. این را نمیگویم چون خودم
مرد هستم. این را میگویم چون فکر میکنم که این افراط، جنبش
روشنگری در مورد حقوق زنان ایرانی را خراب میکند و
طرفداران و فعالان آن را سرخورده میکند. نوشته های
«معتدلی» نظیر نوشته ی خانم افشاری، اثری به مراتب قوی تر
دارند، تا نوشته های «تند رو».
................................................با
احترام: خسرو ثابت قدم
